Stemmingswisselingen

Het ene moment ben je superblij en het andere moment zit je in de put. Heb je last van stemmingswisselingen, oftewel moodswings? Dan kan dat zowel lichamelijke als psychische oorzaken hebben. Je leest hier welke dat zijn. Herken jij jezelf er in? Ga dan aan de slag met de tips om stemmingswisselingen bij jezelf aan te pakken.

Normale stemmingsveranderingen

Op zich is het natuurlijk normaal om niet altijd in dezelfde stemming te verkeren. Er zijn verschillende dingen die ons logischerwijs van stemming kunnen doen veranderen. Dat kunnen fysieke omstandigheden zijn, emotionele of mentale. Ook sociale factoren kunnen een rol spelen. De reden waarom je in een bepaalde stemming bent kan iets van buitenaf zijn, of van binnenuit. Regelmatig is het ook een combinatie van factoren.

Oorzaken van buitenaf

Oorzaken van buitenaf zijn bijvoorbeeld een ernstige ziekte van iemand die je lief is, het overlijden van een dierbare, het kwijtraken van je huis of baan, relatieproblemen of een scheiding.

Er zijn natuurlijk ook omstandigheden van buitenaf die je juist in een positieve stemming brengen. Het winnen van de loterij bijvoorbeeld, de geboorte van een kind of kleinkind, een nieuwe liefde, een nieuwe woning.

Oorzaken van binnenuit

Mogelijke oorzaken die van binnenuit komen zijn hormonale veranderingen of hormonale disbalans. Denk aan de periode voorafgaand aan je menstruatie. Je kunt dan prikkelbaar zijn, snel boos of depressief. Ook als je hormoonhuishouding verandert tijdens de overgang, zwangerschap en na de geboorte van een kind kan dat je stemming danig beïnvloeden. En onderschat niet het effect van stress op je hormonale huishouding.
Ook als je pijn hebt of heel erg moe bent, beïnvloedt dat je humeur van binnenuit.

Lijden aan stemmingswisselingen

Lijden onder stemmingswisselingen is iets anders dan normale veranderingen in je stemming. Want als je lijdt onder stemmingswisselingen slaat je stemming van het ene op het andere moment om. Je hebt er geen verklaring voor waarom. Ook lukt het je niet om er iets aan te doen. Want voor je gevoel overkomen de ups en downs die je voelt je gewoon vanzelf. Zo kan een neutraal gevoel opeens omslaan in euforie, of in een gigantische negatieve gemoedstoestand zoals boosheid, chagrijnigheid, verdriet, somberheid, depressie en alles wat daar tussen ligt. En als je in een down terecht komt, kan alles opeens heel erg negatief lijken. Denk aan je uiterlijk, de plek waar je woont, je baan, je partner, de mensen met wie je omgaat, enz.

Oorzaken moodswings

Er zijn verschillende oorzaken aan te wijzen die problematische stemmingswisselingen tot gevolg kunnen hebben.

Hormonen

De eerder genoemde hormoonverandering is er één van. Voorafgaand aan je menstruatie bijvoorbeeld kun je een aantal dagen van de ene stemming in de andere schieten zonder dat je er grip op hebt. Gelukkig gaat dat ook weer vanzelf over. Maar hormonale veranderingen kunnen ook langdurig impact hebben waardoor je een lange periode continu van de ene stemming in de andere schiet. Denk bijvoorbeeld aan de overgang.

Stress

Een andere veel voorkomende oorzaak is spanning en stress. Vooral als je langdurig last van angst hebt of onder stress gebukt gaat, gieren de stresshormonen door je lichaam en putten je uit. Je raakt overprikkeld en je stemming gaat alle kanten op.

Onzekerheid/ slecht zelfbeeld

Als je erg onzeker bent en veel piekert of de neiging hebt om alles te over-analyseren, dan val je al snel ten prooi aan stemmingswisselingen. Iets wat in eerste instantie mooi of leuk is en je in een goede stemming brengt, kan dan even later overhellen naar gevoelens van onzekerheid/twijfel, of negativiteit. Is iemand aardig tegen je? Dan voel jij je goed. Heeft iemand kritiek op je, of denk je dat dat zo is? Dan slaat je stemming om.

Stemmingswisselingen door traumatische gebeurtenissen

Wanneer je een traumatische gebeurtenis hebt meegemaakt, kun je gevoelig zijn voor triggers die het oude zeer omhoog halen waardoor je overweldigd kunt raken door emoties als angst en verdriet waardoor je stemming ineens omslaat.

Slaapgebrek

Als je niet voldoende slaapt, raak je geestelijk uit balans, wat voor stemmingswisselingen zorgt. Je krijgt een korter lontje, wordt emotioneler, enz. Bij een chronisch slaaptekort ben je je er vaak niet van bewust dat je oververmoeid bent, want je voelt het niet meer. De stemmingswisselingen en prikkelbaarheid daarentegen worden heviger.

Voeding/ eetgewoontes

Wanneer je te weinig eet, of niet gezond eet, zorgt dat voor stemmingswisselingen omdat je suikerspiegel fluctueert. Ook bepaalde voedingsmiddelen, zoals cafeïne en suiker veroorzaken energiepieken en -dalen. Je wordt er hyper van of juist moe en ook je stemming gaat op en neer. Van koffie kun je angstig worden of snel geprikkeld en na teveel suiker somber en lusteloos. Tekorten kunnen eveneens stemmingswisselingen veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan vitamine B12- of ijzertekort. Ook verslaving aan alcohol en drugs gaat gepaard met stemmingswisselingen.

Een grote onderschatte oorzaak van stemmingswisselingen

Ben je hoog sensitief? Dan wordt vaak onderschat hoeveel impact dat heeft op je stemming. Jouw gevoeligheid is een grote veroorzaker van moodswings. Dat komt omdat je als hsp’er veel meer prikkels oppikt dan anderen en deze ook veel diepgaander verwerkt. Ook ervaar je emoties veel sterker dan andere mensen en neem je onbewust de stemming van anderen over.

Stemmingswisselingen en burn-out

Stemmingswisselingen kunnen een voorbode of gevolg zijn van burn-out. Het is dan een symptoom van overprikkeling en het niet meer in staat zijn om alle informatie die je krijgt op te nemen. Lees hier meer symptomen van burn-out>>

Extreme stemmingswisselingen/ stemmingsstoornis

Als stemmingswisselingen heel extreem zijn en lang aanhouden, wordt dit een stemmingsstoornis genoemd. Denk aan een bipolaire stoornis (manische depressief), depressieve stoornis en borderline stoornis. Bij een stemmingsstoornis wordt vaak een stemmingsstabilisator voorgeschreven, bedoeld om de stemming gelijkmatiger te maken. Het vlakt dus pieken en dalen af. Maar let op: de oorzaak voor de extreme stemmingswisselingen bij een stemmingsstoornis wordt middels de medicatie onderdrukt, maar niet weggenomen.

Tips bij stemmingswisselingen

Heb je last van stemmingswisselingen, dan helpen onderstaande tips om je weer in balans te krijgen.

1. Eet gezond

Vermijd pieken en dalen in je suikerspiegel als gevolg van cafeïne, suiker en snelle koolhydraten. Want ook snelle koolhydraten zorgen voor suikerspiegelschommelingen. Voorbeelden zijn witte pasta, wit brood en witte rijst. Kies voortaan daarom voor voeding met langzame koolhydraten. Dus volkoren varianten als zilvervliesrijst, volkoren pasta en havermout. En eet voldoende groente en fruit om te voorkomen dat je tekorten oploopt omdat je onvoldoende voedingsstoffen naar binnen krijgt.

2. Beweeg voldoende

Zorg voor genoeg beweging, want het is goed tegen stress en zorgt voor de aanmaak van gelukshormonen. Het is een prima manier om je stemming goed te houden. Zorg dat je gemotiveerd bent door een vorm van beweging te zoeken die je leuk vindt om te doen zoals wandelen, zwemmen, fietsen, of joggen.

3. Zorg voor voldoende slaap

Een goede nachtrust is essentieel om overdag niet ten prooi te vallen aan moodswings. Heb je moeite met goed inslapen en/of doorslapen? Lees hier tips voor een goede nachtrust.

4. Word meester over je gedachten

Je manier van denken heeft een grote invloed op hoe jij je voelt en of je bijvoorbeeld last hebt van stemmingswisselingen. Het boek Meester over je gedachten leert je hoe je voortaan sturen geeft aan jouw denken. 

5. Werk aan je assertiviteit en zelfvertrouwen

Heeft wat anderen doen en zeggen impact op hoe jij je voelt? Dan wordt het tijd om te werken aan zelfvertrouwen en assertiviteit. Zodat je gaat leven vanuit je eigen innerlijke kracht en niet afhankelijk bent van de glimlach van een ander. Er staat een onlinetraining voor je klaar met meer dan honderd trainingsvideo’s die je helpen om ultiem zelfvertrouwen te ontwikkelen.

6. Leer goed omgaan met je emoties

Hoe zorg je ervoor dat emoties niet steeds met je op de loop gaan en moodswinges veroorzaken? Doe je voordeel met het 3 stappenplan om kort en krachtig met emoties om te gaan.

7. Doe regelmatig onstapnningsoefeningen

Bekijk hier onze video met ontspanningsoefeningen en kies uit welke bij jou passen