Waarom pieker ik meer dan anderen – en wat kan ik daaraan doen?
Ken je dat gevoel dat het maar blijft doormalen in je hoofd? Dat je gesprekken herhaalt, scenario’s bedenkt of problemen probeert op te lossen die nog niet eens bestaan? Sommige mensen lijken moeiteloos dingen los te laten, terwijl anderen blijven nadenken en het gevoel hebben dat ze meer piekeren dan anderen. Heb jij dat ook? Lees dan beslist verder!
Waarom sommige mensen meer piekeren dan anderen:
Je brein staat sneller op scherp
Sommige mensen hebben een gevoeliger alarmsysteem dan anderen. Hun brein is voortdurend alert op mogelijke risico’s en problemen. Dat uit zich in sneller mogelijke gevaren zien, veel nadenken over wat er mis kan gaan en moeite hebben om zaken los te laten. Dit systeem is ontzettend handig als er écht gevaar dreigt, maar kan in het dagelijks leven behoorlijk vermoeiend zijn.
Je bent een denker
Veel piekeraars zijn analytisch, verantwoordelijk, zorgvuldig en toekomstgericht. Die eigenschappen helpen je vaak vooruit. Maar soms kan een talent ook een valkuil worden en slaat denken om in piekeren.”
Je wilt controle hebben
Als iets onzeker is en veel spanning geeft, is piekeren vaak een poging om controle te krijgen. Je bedenkt allerlei mogelijke scenario’s om duidelijkheid te krijgen. Het voelt alsof denken helpt, maar vaak zorgt het juist voor meer onrust.
Je mentale rem werkt tijdelijk minder goed
Normaal gesproken heeft ons brein een ingebouwde rem. Je beseft dan: ‘Hier kom ik nu niet verder mee.’ Maar bij stress, vermoeidheid of drukte werkt die rem minder goed. Het gevolg is dat je steeds dezelfde piekergedachten blijft herhalen, niet goed kunt relativeren en problemen groter gaan lijken dan ze zijn.
Je leefstijl speelt mee
Als je aanleg hebt voor piekeren, kunnen dagelijkse gewoontes dit versterken. Denk aan te weinig echte rustmomenten, veel schermtijd, weinig beweging en langdurige mentale belasting zonder pauzes.
Het is een automatisme geworden
Ons brein leert door herhaling. Als je jarenlang problemen probeert op te lossen door er maar over te blijven denken, ook als het nergens toe leidt, wordt het een automatisme. Daardoor wordt piekeren een standaardstrategie, zelfs wanneer nadenken geen oplossing meer biedt.
Zo doorbreek je de piekercyclus!
Gelukkig zijn er veel dingen die je zelf kunt doen om het piekeren te doorbreken. Ga eens aan de slag met de tips hieronder:
Ga bewegen
Blijft het maar doormalen in je hoofd? Kom dan in beweging. Maak een wandeling, ga fietsen, sporten of stevig huishoudelijk werk doen. Een deel van je aandacht gaat naar wat je lichaam doet. Daardoor blijft er minder mentale ruimte over voor eindeloze gedachtecircuits.
Maak een piekeragenda
Plan iedere dag een moment in waarop je zoveel kunt piekeren als je wilt. Laat het niet langer dan een kwartier duren. Zet een kookwekker, zodat je jezelf niet verliest in het piekeren en je er te lang mee doorgaat. Buiten dat moment herinner je jezelf eraan: ‘Niet nu, daar kom ik later op terug.’
Vervang piekeren door handelen
Vraag jezelf af wat de kleinste stap is die je nu kan zetten. Het gaat er niet om, om een compleet probleem op te lossen, maar om één concrete handeling uit te voeren. In actie komen geeft je brein vaak meer rust dan nog een uur nadenken.
Creëer echte rustmomenten
Probeer dagelijks een wandeling te maken zonder telefoon, een pauze te nemen zonder scherm en momenten te creëren waarop je niets hoeft te verwerken. Dit helpt je brein om tot rust te komen en te herstellen.
Oefen met niet-oplossen
Niet elke piekergedachte vraagt om een antwoord. Soms is de meest effectieve reactie: “Ik hoef dit nu niet op te lossen.” Dat voelt misschien in het begin ongemakkelijk, maar je traint zo je brein dat onzekerheid niet gevaarlijk is.
Sluit de dag bewust af
Schrijf voor het slapen gaan openstaande taken op. Noteer één of twee prioriteiten voor morgen en sluit zo de dag bewust af. Hiermee voorkom je dat je bed verandert in een vergaderruimte.
Onthoud dit:
*Je bent als je veel piekert sterk in analyseren, plannen en vooruitdenken. De uitdaging is niet om minder slim te worden of minder na te denken. De uitdaging is om te herkennen wanneer denken helpt en wanneer het alleen maar energie kost.
*Elke keer dat je een piekergedachte opmerkt en kiest voor rust, beweging of een kleine actie, train je je brein om een nieuw patroon te ontwikkelen.
Wil je meer hulp van ons?
Heb je moeite met loslaten?
Bekijk hier de online training Leren Loslaten.
Of lees de bestseller Meester over je Gedachten boordevol inzichten en tips.
Bestsellers van Pieter Frijters
