Bang voor terugval na burn-out? Dit helpt!

Na een burn-out pakt het herstel niet voor iedereen hetzelfde uit. De één heeft een duidelijke richting voor ogen en voelt weer vertrouwen en rust, terwijl de ander voortdurend alert blijft. Ben ik niet te moe? Doe ik niet teveel? Ga ik niet te snel? Wat als het weer misgaat..? Behoor je tot die laatste groep? Dan geeft deze blog je nuttige inzichten en tips om op de juiste wijze met de angst voor terugval na burn-out om te gaan.

De invloed van je herinnering

Of je bang bent voor een terugval na burn-out heeft deels te maken met hoe je een burn-out ervaren hebt. Burn-out is geen vastomlijnd begrip. Voor sommigen betekent het vooral langdurige vermoeidheid en mentale uitputting. Voor anderen gaat het veel verder: paniekaanvallen, compleet vastlopen, het gevoel jezelf kwijt te zijn.

Wie heel diep is gegaan, draagt vaak een sterke herinnering met zich mee. Het brein onthoudt: dit was gevaarlijk. Vanuit dat perspectief gezien wordt de angst voor terugval ingegeven door een beschermingsmechanisme dat aan gaat, terwijl er geen sprake meer is van gevaar. Je zou het een programmafoutje kunnen noemen in je brein (dat met MindTuning goed is op te lossen)

De rol van je persoonlijkheid

Maar ook persoonlijkheid speelt een rol. Mensen die perfectionistisch zijn en alles onder controle willen hebben en houden, hebben vaker de neiging zichzelf scherp in de gaten te houden. Elk signaal van vermoeidheid kan dan voelen als een waarschuwing.

Andere mensen hebben van nature meer vertrouwen in hun veerkracht. Zij denken eerder: ik herken het wel op tijd en kan bijsturen. Dat verschil in mindset bepaalt dus eveneens of angst voor terugval ruimte krijgt.

Tijdens het herstellen van burn-out leert niet iedereen hetzelfde. Sommigen ontdekken hun grenzen, herkennen stresssignalen en weten inmiddels wat helpt om bij te sturen. Dat geeft een gevoel van regie, zelfvertrouwen en veiligheid. Maar als je je eerdere burn-out ervaart als een brute overval, zonder duidelijke signalen vooraf, waarbij je lichaam je in de steek heeft gelaten en je het vertrouwen in jezelf niet terug hebt, blijft de onzekerheid knagen: ‘kan dit me zomaar weer gebeuren?’ En waar onzekerheid regeert, ontstaat angst.

Hoe reageert je omgeving?

Ook omgeving doet meer dan je denkt. Een veilige werkplek, collega’s met wie je goed kunt communiceren en ruimte voor inspraak rond bijvoorbeeld taak- en werkverdeling, maken een wereld van verschil met de situatie die iemand ervaart die terugkeert naar dezelfde hoge druk, met weinig steun of oude verwachtingen. In dat laatste geval blijft het lichaam alert. En als jouw groei niet wordt geaccepteerd (bijvoorbeeld door grenzen aan te geven die je voorheen niet aangaf), kan dat nieuwe spanningen en stress veroorzaken.

De betekenis

Het grootste verschil zit ‘m in de betekenis die je aan burn-out geeft. Zie je het als een leerzame wake-up call? Of voelt het als iets vreselijks wat je is overkomen? Die innerlijke overtuiging bepaalt hoe veilig de toekomst voelt, zelfs als het objectief beter gaat.

Het is belangrijk om te weten dat angst voor terugval niet betekent dat je afstevent op een nieuwe burn-out. Het is een teken dat je heel goed weet hoe ingrijpend de ervaring was en je daarom herhaling wilt voorkomen. Wat er  vervolgens ‘fout’ gaat is dat je interne beschermingsmechanisme onterecht op scherp staat en je focust op het verleden en op wat je niet wilt, in plaats van in het  NU te leven waarin je bezig bent met wat je wél wilt en zo je toekomst positieve richting geeft.

3 dingen die je voortaan mag nalaten:

Er zijn een aantal dingen die je waarschijnlijk doet als je bang bent voor terugval, die je vanaf nu achterwege mag laten omdat ze je niet helpen. Sterker, ze jagen je angst juist aan.

1. Voortdurend jezelf controleren: Wat voel ik? Hoe moe ben ik? Gaat het nog wel?
   (Je bent constant in een staat van paraatheid en dat levert stress op).
2. Uitdagingen, groei en verantwoordelijkheden uit de weg gaan.
   (Jezelf klein en ‘veilig’ houden helpt je zelfvertrouwen nog verder om zeep).
3. Overcompenseren om jezelf (en/of anderen) te bewijzen dat er ondanks je angst niets aan de hand is.
   (Je gaat voorbij aan je eigen grenzen).

Wat wel helpt:

*Leer onderscheid maken

Niet elke vermoeidheid is een alarmsignaal. Gezonde inspanning mag. Leer onderscheid te maken tussen gezonde stress en overbelasting.

Gezonde moeheid herken je zo:

→ Verdwijnt na rust of slaap

→ Je hoofd blijft helder

→ Geeft op termijn energie

→ Je kunt weer opladen

Overbelasting herken je zo:

→ Blijft hangen, ook na rust

→ Hoofd vol of mistig

→ Lichaam op scherp

→ Kost alleen maar energie

*Zorg voor voldoende herstelmomenten

Maak van rust geen sluitpost. Herstelmomenten inplannen voor jezelf is net zo belangrijk als werk. Dat betekent:

Echt pauzes nemen (dus niet op je telefoon)

Dagen zonder doel of productiviteit inlassen

Bewegen zonder prestatiegerichtheid (wandelen, rustig fietsen)

Als je alleen tijd neemt voor herstel  “als er tijd over is”, gebeurt het zelden of nooit.

*Werk aan het opbouwen van vertrouwen in jezelf

Zelfvertrouwen groeit niet door zaken te vermijden, maar door te ervaren: dit kan ik aan en daar ligt mijn grens. Door verantwoordelijkheid te nemen en te ervaren dat je kunt bijsturen als je overbelast dreigt te raken, neemt je zelfvertrouwen toe. De Onlinetraining Ontketen de Kracht van Zelfvertrouwen is hier een prima hulpmiddel bij.

*Zie angst als een signaal, niet als een vijand

Angst wil je beschermen. In plaats van het weg te duwen, kun je pas op de plaats maken en luisteren: wat heb ik nu nodig? Rust? Duidelijkheid? Een grens? En geef jezelf dat. Zo voorkom je dat angst het stuur overneemt. Kies voor de Onlinetraining Assertiviteit als praktische ondersteuning om de regie weer in eigen hand te nemen.

*Werk aan nieuwe gewoonten

Burn-outherstel is meer dan ‘weer functioneren’. Het gaat om anders omgaan met grenzen, perfectionisme, verantwoordelijkheidsgevoel en afrekenen met pleasen. Pas dan wordt de kans op terugval écht kleiner. De Onlinetraining Afrekenen met Perfectionisme is in dit geval een aanrader.

*Accepteer dat kwetsbaarheid bij het leven hoort

Je zult nooit meer dezelfde zijn als vóór je burn-out en dat hoeft ook niet. Het heeft je als het goed is wijzer, gevoeliger en bewuster gemaakt.

Angst om terug te vallen na een burn-out is normaal, begrijpelijk en menselijk. Het betekent niet dat je niet hersteld bent. Want herstel gaat niet over nooit meer moe zijn of stress ervaren, maar over vertrouwen dat je je grenzen kunt aanvoelen, bijsturen en goed voor jezelf zorgen, ook als het een keer even tegenzit. Wil je hierbij door ons geholpen worden? Dat kan op verschillende manieren:

Ga naar 1 op 1 Consult >>

Ga naar Persoonlijk Consult in een kleine groep >>

Ga naar Online Training Afrekenen met Burn-out >>

Ga naar Burn-out Boosterpakket
(Pakket van 2 online trainingen die elkaar naadloos aanvullen: Afrekenen met Burn-out en Ultiem Zelfvertrouwen)