Waarom wilskracht niet genoeg is om angst en paniek te overwinnen

“Ik moet gewoon meer wilskracht tonen…” Hoe vaak heb je dat al tegen jezelf gezegd? Misschien omdat je weer wilde autorijden. Omdat je eindelijk dat vliegtuig in wilde stappen. Omdat je een belangrijke presentatie moest geven, een telefoontje wilde plegen of een brug over moest. Je wilt het zó graag. Maar precies op het moment dat het erop aankomt, lijkt je lichaam een andere beslissing te nemen. Lees hier waarom wilskracht niet helpt en wat dan wel…

Je hartslag versnelt. Je ademhaling wordt oppervlakkig. Je spieren spannen zich aan. Je hoofd vult zich met doemscenario’s. En voordat je het weet, bevind je je in een gevecht met jezelf. Je bevriest, stelt uit of kiest ervoor om de situatie te vermijden. Achteraf ben je misschien teleurgesteld of zelfs boos op jezelf.

“Waarom lukt het anderen wel?”
“Waarom ben ik nou zo?”
“Ik moet gewoon meer doorzetten.”

Maar wat als het probleem helemaal niet je wilskracht is?

Wat wilskracht is

Wilskracht is het vermogen om bewust keuzes te maken, vol te houden en jezelf te motiveren als iets lastig wordt. Het helpt je om te sporten als je eigenlijk op de bank wilt blijven zitten, een moeilijke studie af te maken of een bedrijf op te bouwen. Wilskracht is een prachtige eigenschap. Maar er is één situatie waarin wilskracht tekortschiet: wanneer je brein denkt dat je in gevaar bent.

Ons brein is gemaakt om ons te beschermen. Zodra het gevaar denkt te herkennen, schakelt het automatisch over op een overlevingsreactie. Je hartslag gaat omhoog, je ademhaling versnelt en je lichaam maakt zich klaar om te vechten, te vluchten of te bevriezen. Dat proces verloopt volledig automatisch. Je kunt dan ook niet simpelweg besluiten om geen paniek meer te voelen.

Iederéén loopt tegen hetzelfde aan

Daarom werkt “jezelf eroverheen zetten” bij angst averechts. Sterker: hoe harder je probeert de angst te onderdrukken, hoe sterker je brein bevestigd krijgt dat er blijkbaar écht iets gevaarlijks aan de hand is. Zelfs mensen met uitzonderlijk veel wilskracht lopen tegen hetzelfde aan.

Al meer dan dertig jaar werk ik met mensen die beschikken over een enorme dosis discipline en doorzettingsvermogen zoals militairen, ondernemers, topsporters, chirurgen. Mensen die onder grote druk kunnen presteren waar anderen allang zouden afhaken. Maar ook zij kunnen last krijgen van paniek, angst of blokkades. Omdat het onbewuste brein nou eenmaal veel sneller en krachtiger reageert dan ons bewuste denken.

Waarom kennis zoveel krachtiger is dan wilskracht

Wanneer je begrijpt hoe angst ontstaat, verandert er iets fundamenteels. Je stopt met jezelf te zien als het probleem. Je gaat begrijpen dat je brein ooit een verkeerde koppeling heeft gemaakt tussen een veilige situatie en gevaar. En wat aangeleerd is, kan ook weer afgeleerd worden. Het is waar wij ons al meer dan 30 jaar dagelijks mee bezighouden. We maken zichtbaar welk onbewust proces verantwoordelijk is voor jouw angst of paniek. Vervolgens leren we je hoe je dit proces kunt veranderen met technieken die je direct kunt toepassen.

Wat kun je zelf alvast doen?

Je kunt vandaag al beginnen met een andere manier van omgaan met angst. Stop met jezelf verwijten maken. Je bent niet lui, zwak of een aansteller. Je brein probeert je te beschermen.

Besef dat gevoelens geen feiten zijn. Dat je je onveilig voelt, betekent niet dat je onveilig bént.

Probeer de angst niet weg te drukken. Wat je wegduwt, wordt juist heviger.

Vrijheid begint wanneer de rem loskomt

Wanneer je onbewuste alarmsysteem niet langer onnodig afgaat, gebeurt er iets bijzonders. De rem gaat eraf. Je hoeft jezelf geen moed in te praten. Je hoeft niet langer tegen jezelf te vechten. Je kunt weer autorijden, vliegen, door tunnels en over bruggen. Of in een lift stappen, een presentatie geven en simpelweg weer genieten van de vrijheid om te gaan en staan waar jij wilt. Omdat je brein weer doet waarvoor het bedoeld is: je beschermen wanneer dat nodig is, en ontspannen wanneer je veilig bent. En dát is echte vrijheid.

Herken je jezelf in dit verhaal? Dan is het tijd om te stoppen met vechten. Schrijf je in voor onze Groepscoaching en ontdek hoe ook jij de regie terugkrijgt over je leven.